Podstawowe cechy i wymagania stawiane przed instalacjami CCTV

"CCTV" pochodzi od słów: "C"losed "C"ircuit "T"eleVision, czyli telewizja w układzie zamkniętym.

W nazewnictwie polskim telewizja dozorowa stanowi fragment zastosowań telewizji użytkowej związany z monitorowaniem i zabezpieczaniem osób i obiektów.
"Instalacja telewizji dozorowej wymaga najwyższej kultury technicznej oraz zdolności przewidywania nawet mało prawdopodobnych zjawisk." W systemach związanych z zabezpieczeniami każdy instalator i użytkownik, musi mieć świadomość, iż urządzenia o zbyt słabych parametrach, w stosunku do powierzonych im zadań, mogą w przyszłości nieść zagrożenie mienia a nawet życia. Skutkuje to także problemami z awaryjnością

"Licencja pracownika zabezpieczenia technicznego." Wykonywanie instalacji telewizji dozorowej wymaga uprawnień.
""Licencję"" - zezwolenie na wykonywanie zadań związanych z ochroną osób i mienia powinien posiadać każdy pracownik wykonujący usługi w tej dziedzinie. Licencja I stopnia upoważnia do wykonywania instalacji, licencja II stopnia upoważnia również do projektowania. W jednym wniosku można starać się o licencję I i II stopnia. Sposób uzyskania licencji i koncesji, wymagane dokumenty oraz wzory odpowiednich legitymacji zawiera Rozp. MSWiA
""Koncesję"" na działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług zabezpieczenia technicznego musi posiadać tylko ta firma, która świadczy usługi w zakresie zabezpieczania obiektów podlegających obowiązkowej ochronie (listę tych obiektów zawiera Ustawa).

"Systemy dozorowe CCTV w zastosowaniach dotyczących zabezpieczenia" - norma EN 50132-7. Ze względu na odpowiedzialność systemów ważne jest stosowanie sprawdzonych algorytmów wykonywania tych instalacji, takie rozwiązania zawarte są w powyższej normie. Zaleca się następującą procedurę projektowania systemów CCTV:"

  • opracowanie wymagań użytkowych;
  • projektowanie systemu;
  • uzgodnienie wyboru urządzeń;
  • zainstalowanie i uruchomienie systemu;
  • przekazanie systemu klientowi;
  • konserwacja (utrzymanie w ruchu).

Z jednej strony firma podejmująca się wykonania instalacji powinna, z własnej inicjatywy oczekiwać odpowiedzi na poniższe pytania z drugiej strony inwestor może być pewny, że bez przekazania tych informacji odpowiedzialny wykonawca nie powinien podejmować się żadnych prac.

"11 pytań do planującego wykonanie instalacji telewizji dozorowej ułatwiających sformułowanie wymagań użytkowych.""

  • Jakiego rodzaju zagrożenia mają być monitorowane?
  • Jaki obszar ma być monitorowany?
  • Jaki jest cel monitorowania poszczególnych stref?
  • Jaki ma być stopień automatyzacji?
  • Jaka powinna być reakcja systemu na naruszenia poszczególnych stref?
  • Jaki powinien być czas reakcji systemu?
  • W jakich warunkach środowiska mają funkcjonować urządzenia?
  • Jaki ma być sposób sterowania systemem?
  • Ile jednoczesnych zdarzeń powinien obsłużyć system?
  • Jaka powinna być forma przeszkolenia pracowników obsługujących?
  • W jakiej formie i przez kogo ma być prowadzona konserwacja systemu?

Powyższe pytania opracowano na podstawie wymagań użytkowych zawartych w normie: Systemy dozorowe CCTV w zastosowaniach dotyczących zabezpieczenia EN 50132-7 ich szersze omówienie można znaleźć tutaj.
"Norma EN 50132-7" omawia proces projektowania, wykonania i odbioru instalacji przemysłowej, zawarte tam wskazówki są na tyle istotne, że trudno wykonać dobrą instalację bez stosowania podanych tam algorytmów. Każdy instalator, a nawet inwestor "powinien wyposażyć się w nią."


Pytania związane z podstawami projektowania 

"Kolor, czy czarno - biały?" Rodzaj obserwowanych obiektów warunkuje decyzję o zastosowaniu urządzeń telewizji czarno- białej lub kolorowej. System kolorowy pozwala na lepszą obserwację szczegółów, dlatego lepiej spełnia wymagania np. przy obserwacji tłumu na ulicy, klientów w supermarketach. Jednak trzeba wziąć pod uwagę, że jest on droższy od wersji czarno - białej, mniej czuły (dlatego wymaga z reguły lepszego oświetlenia), nie pozwala na obserwację w nocy. Czułość widmowa kamer cz-b obejmuje zakres podczerwieni, dzięki czemu przy zastosowaniu reflektorów podczerwieni możliwa jest dyskretna obserwacja w nocy. Dobierając system kolorowy należy pamiętać również o doborze wszystkich urządzeń w wersji kolorowej w tym także multiplekserów.

"Jakość obrazu?" Jest ona związana zarówno ze stosowaniem odpowiednich kamer, wzmacniaczy, a także sposobu zapisu. Kamery o standardowej rozdzielczości - monochromatyczne 460 linii, kolorowe - 380 linii spełniają swoją rolę w układach obserwacyjnych. W przypadku konieczności weryfikacji osób, tablic rejestracyjnych itp. Należy rozważyć, bądź przetestować kamery o wysokiej rozdzielczości, odpowiednio 630 i 500 linii. W układach weryfikacji dobór odpowiedniego obiektywu, znacznie nieraz przewyższającego ceną kamerę umożliwia realizację zadań wytyczonych przez inwestora. W rozległych sieciach należy zwrócić uwagę na nieusuwalne zniekształcenia obrazu związane z transmisją kablem. Z reguły przy dobrych kablach nie obserwuje się wpływu zaszumienia na odległościach do 300m. Przy dłuższych odcinkach należy rozważyć stosowanie wzmacniaczy. Przy większych odległościach powyżej 1000m należy stosować połączenia za pomocą przewodów światłowodowych. Równie ważny jest dobór urządzenia i nośnika, na którym rejestrowany będzie obraz z kamer. Zapis cyfrowy na dysku twardym pozwala na uzyskanie zawsze jednakowo dobrej jakości nagrania, bez względu na ilość zapisów.

"Sterowany, czy stały?" Duże znaczenie w systemach CCTV może mieć możliwość obserwacji wybranych szczegółów otoczenia. Konieczność sterowania obiektywów (zoom, ostrość, przysłona) jak i urządzeń służących do zmiany położenia kamery (obrotnice pion/poziom) wymaga doboru odpowiednich urządzeń: odbiorników i sterowników telemetrycznych.
Projektując systemy CCTV należy pamiętać, że dodanie kamery może być znacznie tańsze i bardziej niezawodne niż wprowadzenie sterowania do układu.

"Odporność na zniszczenie." Niektóre systemy są szczególnie narażone na zniszczenie, dlatego trzeba rozważyć stosowanie odpowiednich urządzeń, np. kamer zabudowanych w poliwęglanowych osłonach (dworce, izby wytrzeźwień). Warto również stosować kamery kamuflowane, ukryte np. w zegarach, W celu optycznego zwiększenia liczby kamer warto stosować atrapy kamer. Istotny jest także sposób prowadzenia kabla, zabezpieczający go przed przecięciem. Należy brać także pod uwagę odporność systemu na oślepienie poprzez skierowanie ostrego światła na kamerę kamery. "

Parametry sygnału i stosowane standardy

"Parametry sygnału." Sygnał stosowany w instalacji telewizji przemysłowej to tzw. całkowity sygnał wizji (CSW, ang. composite video) lub całkowity sygnał wizji kolorowy (CSWK, ang. composite video).

CSW jest sygnałem składającym się z impulsów synchronizacji oraz luminacji, a przypadku CSWK także chrominancji. "Luminancja" jest informacją o jasności obrazu, natomiast "chrominacja" niesie dane o kolorze. Impulsy synchronizacji, to w rzeczywistości połączone sygnały odchylania pionowego i poziomego, które synchronizują monitor z kamerą.

Sygnał ma amplitudę 1Vp-p (liczone pomiędzy szczytami), a impedancja każdego urządzenia, w którym następuje jego obróbka powinna wynosić 75W . Jest on identyczny ze stosowanym w telewizji naziemnej i satelitarnej, dlatego jest możliwe stosowanie urządzeń powszechnego użytku w systemach telewizji przemysłowej. Przykładem może być nagrywanie z zastosowaniem typowego magnetowidu, czy podgląd na ekranie telewizora wyposażonego w wejście audio/wideo. Rzecz jasna w profesjonalnych instalacjach telewizji przemysłowej wykorzystywanie urządzeń powszechnego użytku, jest niedopuszczalne, przede wszystkim ze względu na niedostosowanie ich do pracy ciągłej.

"Stosowane standardy." Ze względu na przyjęte założenia odnoszące się do jakości obrazu, pasmo zajmowane przez CSW lub CSWK zawiera się od 25 Hz do co najmniej 5,0 MHz. Wymagania opisujące szczegółowe parametry sygnału noszą nazwę "standardu telewizji." Standard definiuje m. in. polaryzację, ilość linii obrazu, ilość obrazów na sekundę, częstotliwość odchylania poziomego, częstotliwość odchylania pionowego, raster kanałowy, pasmo sygnału wizji, oraz częstotliwość podnośnej fonii. W systemach telewizji przemysłowej w związku z tym, iż najczęściej nie wykorzystujemy podsłuchu, także podnośna fonii jest nie wykorzystywana.

Standard obowiązujący w Polsce to D/K, natomiast w Europie Zachodniej to B/G. Praktycznie oba standardy są identyczne pod względem parametrów sygnału wizji. Powszechnie, acz niezbyt niepoprawnie standard B/G jest nazywany standardem CCIR, a D/K - OIRT. W Stanach Zjednoczonych i w Azji obowiązuje standard zazwyczaj nazywany EIA. Kamery w tym standardzie nie są przystosowane do współpracy z urządzeniami europejskimi.

Parametry obrazu kolorowego definiuje system telewizji kolorowej. Ze względu na wymóg zapewnienia kompatybilności z obrazem czarno - białym, zdecydowano, iż informacja o kolorze będzie umieszczona w pewnej części widma sygnałów luminancji, która wykorzystywana jest w małym stopniu. W Polsce i większej części Europy obowiązuje system PAL, natomiast w Stanach Zjednoczonych i części Azji system NTSC. System SECAM, używany w telewizji naziemnej i satelitarnej, w telewizji przemysłowej jest niespotykany.

Należy pamiętać, iż w całej instalacji należy stosować urządzenia pracujące w tym "samym standardzie i systemie." Informacja o standardzie i systemie znajduje się w instrukcji do urządzenia, zazwyczaj jest też umieszczona na samym urządzeniu